Шергакан йолташ-влак, ме таче тендам «Мужырын шогалын» лӱман модыш дене палдарена.
Модшо-влак оҥго йыр шогалыт. Икте шотла:
– Икыт, кокыт,
Кумыт, нылыт,
Визыт, кудыт,
Шымыт, кандаш,
Индеш, лу!
Кандашыжым пуэна,
Индешыжым она пу.
«Индешыжым она пу» ойсавыртыш кӧлан логалеш, тудо йыр гыч лектеш, шотлышо еҥ дене мужырыш шогалеш.
Весат тыгак шотла – шкаланже мужырым кычалеш. Вара нунат оҥгыш шогалыт. Тыге чыла модшо мужырлалт шогалеш. Пытартыш мужыр коля ден пырыс лиеш. Коля чыла семынат кудалышт кертеш, чыла вере пурен кертеш. А пырыс оҥго кӧргыш еҥ кокла гыч гына пурен кертеш – колям поктылеш.
Кучалтше колям пырыс тӱрлӧ семын модыкта але тудын дене тӱрлӧ семын модеш. Мутлан, колялан шоҥго еҥ семын шыман, ласкан кошташ кӱшта. Коля кок кид дене мландыште коштеш, кок йолжо кӱшнӧ, кидше дене айдемын тӱрлӧ койышыжым оҥарен ончыкта. А молышт мом ончыктымыжым умылышаш, палышыш улыт. Огыт пале гын, шке коля лийыт. Мутлан, саҥгам копаж дене пералта, пылышыжым копаж дене ниялта. Кӧ тиде? Вашмут: умылыдымо еҥ. Лап шинчын, йолым шӱдырен, оҥым ончык ыштен ошкылеш, тидын годым йолкопажым оҥайын налеш. Мо тиде? Вашмут: лудо.
Модса йолташда-влак дене, ешда дене пырля модса!
Вниманию читателей представляем список литературы по представленной теме из фонда Национальной библиотеки имени С. Г. Чавайна:
- Китиков, А. Е. Марий калык модыш / А. Е. Китиков. – Йошкар-Ола, 1990. – 60 с.
- Марий калык модыш-влак = [Марийские народные игры] / С. Д. Архипова ямдылен. – Йошкар-Ола, 2012. – 111 с.
- Марий калык ойпого : хрестоматий / В. Т. Михайлов ямд. – Йошкар-Ола, 2011. – 358 с.
- Марийские народные игры / составитель Архипова Светлана Дмитриевна. – Йошкар-Ола, 2020. – 119 с. : ил.
- Михайлов, В. Т. Марий калык ойпого = [Устное народное творчество мари] : туныктымо пособий = [учебное пособие] / В. Т. Михайлов. – Йошкар-Ола, 2012. – 310 с.
- Петухова А. Н. Детский фольклор народа мари / А. Н. Петухова. – Йошкар-Ола, 2004. – 288 с.
Материал подготовила Миниахметова Л. И., ведущий библиотекарь отдела социально-экономической литературы
