Шергакан йолташ-влак, ме таче тендам «Вӱльӧ-алаша» лӱман модыш дене палдарена.
Тиде модыш шукертсек палыме. Рушла тудым «биляша» маныт. Тыгак интернетын кумдыкыштыжат «Биляша» модыш дене модаш темлат, да марий калык модыш манын серат. Тидыже мари мутым умылыдымо еҥын возымыжлан кӧра лийын, вет писын ойлен колтымо годым тудо руш еҥлан лач тыге шокта.
Модышыш изижат-кугужат ушнен кертеш.
Тӱҥалтыште кок торешым, икте-весе деч ныл метрлан кораҥынрак, корат. Модшо-влак кок тӱшкалан шелалтыт да линий воктелан ваш шогалыт. Ик велне шогышо тӱшка гыч ик еҥ кычкыралеш:
– Вӱльӧ-алаша улына, тӧрген кудалына! – вес линий могырыш тӧрген кудалмыла куржеш.
А вес торешыште улшышт кидыштым шуялтен шогалыт. Куржын миен шумекыже, саде еҥ иктаж-кӧн кидшым куча да шке лийнийже велке шупшаш тӱҥалеш. Шке декыже намиен сеҥа гын, кондымо еҥ нунын кашакыш куснышо лиеш. А ок керт гын, да шкежат вес тӱшкашке логалеш гын, туштак кодеш. Икте-весым шке тӱшкашке наҥгайыме годым кид дене гына шупшаш лиеш.
Модыш умбакыже шуйна. Ынде вес линий гыч ик еҥ, тугак кычкыралын, икымше тореш деке куржеш. Тудат шке тӱшкашкыже иктажым наҥгайынеже.
Тыге кок тӱшкажат шукырак еҥым шке кашакыш налаш тырша. Кудыжо ончыч чылаштым поген шукта, тудо сеҥышыш лектеш.
Модмо годым кажне тӱшка сеҥыше еҥжым куандара: тудын лӱмжым моктен ойла, мурымат муралтен кертеш. Тыге тӱшка вий дене сеҥаш тыршат.
Модса йолташда-влак дене, ешда дене пырля модса!
Вниманию читателей представляем список литературы по представленной теме из фонда Национальной библиотеки имени С. Г. Чавайна:
- Китиков, А. Е. Марий калык модыш / А. Е. Китиков. – Йошкар-Ола, 1990. – 60 с.
- Марий калык модыш-влак = [Марийские народные игры] / С. Д. Архипова ямдылен. – Йошкар-Ола, 2012. – 111 с.
- Марий калык ойпого : хрестоматий / В. Т. Михайлов ямд. – Йошкар-Ола, 2011. – 358 с.
- Марийские народные игры / составитель Архипова Светлана Дмитриевна. – Йошкар-Ола, 2020. – 119 с. : ил.
- Михайлов, В. Т. Марий калык ойпого = [Устное народное творчество мари] : туныктымо пособий = [учебное пособие] / В. Т. Михайлов. – Йошкар-Ола, 2012. – 310 с.
- Петухова А. Н. Детский фольклор народа мари / А. Н. Петухова. – Йошкар-Ола, 2004. – 288 с.
Источник иллюстрации: https://npi16.wordpress.com/2021/05/16/биляша-марийская-народная-игра/
Материал подготовила Миниахметова Л. И., ведущий библиотекарь отдела социально-экономической литературы
