Марий мландыштына шочын-кушшо да ӱмыржӧ мучко шочмо калыкнан тӱвыражым, эртыкшым чапландарыше еҥ-влак ятыр улыт. Нунын кокла гыч иктыже – шанчызе-историк, краевед, журналист Михаил Тихонович Сергеев. Тудын лӱмжӧ марий сылнымутышто да шанче тӱняште эрелан волгалт кодеш.
Сергеев Михаил Тихонович 1926 ий 15 июльышто Волжский районысо Чодраял ялеш кресаньык ешеш шочын. Школ деч вара Сотнур вел «Большевик» районысо газетыште пашам ышташ тӱҥалын. Но тынысле илышым Кугу Ачамланде сар лугыч ышта. 1943 ийыште самырык рвезым Йошкар Армийыш налыт. Сар корнышто тудо ротысо ден батальонысо комсомол организацийын вуйлатышыже лийын, лӱддымылыкым ончыктен. 1945 ийыште Михаил Сергеев япон милитарист-влак ваштареш кредалмашке ушнен.
Сар пытымек, тудо угыч кидышкыже ручкам налеш. «Марий коммуна» (кызыт «Марий Эл») республикысе газет редакцийыште тырша, вара Семёновский районысо «Коммунизм корно» («Путь к коммунизму») газетын редакторжылан ышта. 1960 ийыште М. Сергеев Марий телевиденийыште икымше диктор-редактор-влак радамыш ушна, а вара «Передовик», «Марий коммуна» газетлаште шуаралтеш.
Журналистике дене пырля Михаил Тихонович келге шанче пашам вораҥдара. Озаҥ кугыжаныш университетын аспирантурыжым тунем пытарымек, 1971 ийыште кандидатлык диссертацийым арала. Темыжат пеш кӱлешан лийын: «Возникновение и развитие партийно-советской печати Марийской АССР в 1918–1925 гг.». Тыге тудо марий савыктышын икымше историкше семын палемдалтын. Историй шанче кандидат, доцент марте кушкын, Марий кугыжаныш университетыште студент-влакым туныктен.
М. Сергеев моткоч поян краевед лийын. Тудо марий калыкын талешкыже-влак нерген мондаш лийдыме очерк-влакым возен: «Фронтовик-влак» («Фронтовики», 1975), «Наши герои» (1985), «Народ их помнит» (1982), «Салтак корно» («Путь солдата», 1985), «Марий Элын патырже-влак» («Герои Марийского края», 1994).
Тудын ик эн кугу надыржылан 1993–1996 ийлаште лукмо 16 томан «Шарнымаш книга» («Книга памяти») серийым шотлыман. Михаил Тихонович тиде пашаште тӱҥ редактор да чумырызо лийын. Тиде серийыште тӱжем марий салтакын лӱмжӧ курым-курымешлан аралалт кодын.
Суапле пашажлан тудлан 1990 ийыште «РСФСР тӱвыран сулло пашаеҥже» чаплӱмым пуымо. Михаил Тихонович Сергеев марий калыкын чын патриотшо, ушан туныктышыжо да пеҥгыде шарнымашан летописецше семын ӱмырешлан кодеш.
«Марий краевед» клубын погынымашышкыже кумылан-влакым пагален ӱжына!
